Wanneer moet je aanbesteden? Zo bepaal je of de aanbestedingsplicht geldt
Voor publieke inkopers begint een nieuw project altijd met dezelfde vraag: moeten we voor dit project aanbesteden, en zo ja, op welke manier. De aanbestedingsplicht voelt vaak complexer dan nodig, doordat regels verspreid zijn over drempelbedragen, wetgeving en jurisprudentie. In deze vroege oriëntatiefase is behoefte aan overzicht, niet aan uitzonderingen. In dit artikel leggen we stap voor stap uit wanneer de aanbestedingsplicht geldt, en hoe je je beslissing moet onderbouwen. Het doel is helderheid creëren vóór dat procedurekeuzes worden gemaakt.
Wat betekent aanbestedingsplicht?
Een aanbestedende dienst zoals de overheid of publieke instellingen is onder bepaalde omstandigheden verplicht een opdracht openbaar te maken en volgens vastgestelde regels in de markt te zetten. Dit is vastgelegd in de Aanbestedingswet 2012, maar ook binnen de Europese richtlijnen. Is elke overheidsopdracht automatisch aanbestedingsplichtig? Nee. De aanbestedingsplicht is een juridische consequentie van een aantal keuzes.
Voor wie geldt de aanbestedingsplicht?
Aanbestedingsplicht geldt niet alleen voor de overheid in algemene zin. Ook al vallen gemeenten, provincies, ministeries en waterschappen er vrijwel altijd onder. Maar ook publiekrechtelijke instellingen en sommige semipublieke organisaties kunnen vaak aanbestedingsplichtig zijn. De vraag wie aanbestedingsplichtig is, moet altijd worden beantwoord vóór de vraag wanneer je moet aanbesteden. Dit is een stap die in de praktijk vaak wordt overgeslagen, met risico’s als gevolg. Dit is dan ook geen geval van interpretatie, dit kun je en moet je formeel en verifieerbaar vaststellen. De juridische basis hiervoor is de aanbestedingswet 2012, dit is de basis. Verder kunnen vooral twijfelgevallen zoals stichtingen, onderwijs- en zorginstellingen terecht bij Europa Decentraal, dat is de bron voor grijze gebieden.
Wanneer moet je aanbesteden? De kerncriteria.
De combinatie van de volgende drie factoren bepaalt of je wel of niet moet aanbesteden:
- De aard van de opdracht
- De geraamde waarde
- De positie van de opdrachtgever
Pas wanneer deze drie factoren samenkomen, ontstaat aanbestedingsplicht. Het bedrag of type opdracht alleen is nog geen beslissende factor.
Veelgemaakte misvattingen over aanbestedingsplicht
In de praktijk bestaan hardnekkige aannames, zoals “onder de drempel geldt geen aanbestedingsplicht” of “onderhands betekent geen regels”. Deze misvattingen leiden tot risico’s, klachten en zelfs juridische procedures. ‘Aanbestedingsplicht’ is geen zwart-witbegrip, maar een juridisch kader waar context vereist is. Door deze misverstanden expliciet te benoemen, ontstaat meer grip op de juiste besluitvorming. Bewustwording is daarom minstens zo belangrijk als kennis van regels. Raadpleeg hier de wet.
Wij bouwen steeds verder – met jullie!
Wij ontwikkelen snel, gebaseerd op de input van de aanbestedings-teams waarmee we in contact zijn om onze roadmap te verbeteren. Meld je aan voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven.
Mis geen nieuwe feature!
Blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen
